
conollyi Ammodendron persicum
به نامهای دیو دار ، دیودال، دیپ دال یا دیپ دار نامیده شده است ولی برخلاف تنوع نام این گونه گستره آن در کشور ما محدود به دو استان سیستان وبلوچستان(شهرستان خاش) وخراسان جنوبی (شهرستان قاین) می باشد. این گونه گیاهی در قسمت شرق شهرستان خاش می روید به نحوی که از شمال شرق شهرستان در اسپیتک شروع و با گذر از نقاط شرق مرکز به سمت جنوب شهرستان گسترش یافته است .این گیاه علاوه بر نقش درمانی در مقابله با سختی های طبیعی نیز دارای اهمیت است.از این گونه در پروژه های مختلف بیابان زدایی در کشور چین استفاده گسترده ای شده است. این گونه که ظاهرا باتوجه به رویشگاه خاکهای کم عمق وپایکوهی را می پسندد گونه ای بسیار مقاوم وکم توقع است وعمدتا بستر آنرا ماسه های باد آورده تشکیل می دهند. ارتفاع درختچه ها 1تا3 متر می رسد میوه آن نیام وهر کپسول حدود 4 بذر راشامل می شود. به نظر می رسد با توجه به گستردگی وتنوع بیابانهای کشور ومحدودیت تنوع کشت گونه های مختلف در مناطق بیابانی می بایست به توسعه وکشت این گونه توجه ویژه ای مبذول گردد.

حالا دیگر دخالت دولت منحصر به پوشش وظاهر ،بورس ،صادرات وواردات ،بازار ونرخ سود تسهیلات،تخریب محیط زیست و... نیست . دخالت های بی ضابطه گریبان بیابانزدایی را نیز گرفته وخرجکرد اعتبارات ضروری و اندک آن (در استان سیستان وبلوچستان وبویژه منطقه بحرانی سیستان) برای علایق شخصی ویادگارسازی دوران محدود مدیریت مسئولان دولت فعلی ، هر روز ابعادجدیدی به خود می گیرد. هرچند بنا نداشتم در این تارنما وارد این مقوله شوم اما مع الاسف از آنجا که احساس میکنم بخشی از دلمردگی ونا امیدی تلاشگران بی ادعا (همکارانم) در بخش بیابان را مسائل کلان مدیریت تشکیل می دهد با ذکر چند نمونه از دخالتهای بی ضابطه وقابل انتقاد (حد اقل از دیدگاه خودم ) وتنها در منطقه سیستان (ونه کل استان) دغدغه های دوستانم را با خوانندگان وچاره کنندگان در میان بگذارم.
کور(Caparis spinosa ) ، کبر(عربی) ، لگجی یا علف مار گونه ای بیابانی است که در همه اقلیمهای بیابانی کشور(سرد،گرم ،مرتفع وپست) می روید. این گیاه ساقه ای رونده دارد وبه خوبی شرایط تنش کم آبی را تحمل میکند. گستره رویشی آن از سیستان وبلوچستان تا آذربایجان وارتفاعات البرز مرکزی را شامل می شود. تقریبا در تمام طول سال گل ومیوه می دهد. شکل ومزه میوه آن شبیه هندوانه ولی به اندازه فندق ودر برخی مواقع بزرگتر است . در اراضی شنزار به خوبی می روید وزیر اشکوب درختانودرختچه های بیابانی رشدی فوق العاده دارد. این گونه یکی از مواهب بی شمار مناطق بیابانی است که در صورت برنامه ریزی می تواند منبع درآمدی مطمئن به حساب آید . در خصوص استفاده های دارویی آ ن اطلاعات زیادی موجود نیست اما از میوه آن در تهیه مربا وترشی استفاده می شود. در مناطق جنوبی کشور ونیز کشورهای حاشیه خلیج فارس اعتقاد براین است که ترشی آن تقویت کننده قوای جنسی است. هر شیشه یک کیلویی ترشی این روزها به مبلغ بیش از2000 تومان به فروش می رسد.اخیرا در فارس با راهنمایی منابع طبیعی این استان کشت وگسترش وبهره برداری از این گونه در زیر اشکوب زراعت چوب با استقبال زیادی مواجه شده است.