در حالی که مناطق بسیاری در کشور در سیطره برف ویخبندان است درختان انبه در شهرستان چابهار( وکنارک) به بار نشستند.

  در حال حاضر در شهرستان چابهار 37 هزار و500 اصله درخت از این نوع وجود دارد که این درختان در نیمه های بهمن گل داده ودر ماههای خرداد وتیر آماده برداشت محصولند. این محصولات بیشتر به مصرف مستقیم مردم منطقه می رسد وبخش اندکی نیز برای فرآوری (ترشی) به هرمزگان صادر می شود!

محدودیت های بی شمار مناطق خشک روز به روز شدت و گستردگی بیشتری می گیرند بگونه ای که مقابله با اثرات ناگوار آن با توجه به مشکلات انسان ساخته ای چون :افزایش جمعیت ،تخریب وکاهش منابع ،فشارهای ناشی از زندگی ماشینی و... بیش از پیش احساس می گردد.از میان همه محدودیت ها کمبود پوشش گیاهی بیش از همه موارد دیگر به چشم می خورد، وبنابراین وجود هر گونه گیاهی که بتواند چشم انداز بی جان بیابانها را تعدیل کند غنیمتی بزرگ بحساب می آید.

نقش پوشش گياهي در چنين مناطقي به منظر سازي خلاصه نمي شود وجلوگيري يا تعديل اثر بحرانهاي بي شمار محيطي از جمله فرسايش بادي از جنبه هاي ديگر اين مخلوقات باجنبه! مي باشد.اما متاسفانه نگاه بخشي به توسعه كه بعضا با تخريب پوشش گياهي همراه شده در سنوات اخير روند شتابنده اي گرفته ومنحصر به جنگلهاومناطق پر باران (منطقه حفاظت شده لار، جنگل ابر، تالاب آلاگل و...) نيز نمي باشد.

در دو پست قبل در خصوص تخريب درختان حاشيه جاده زاهدان- زابل نوشتم. متاسفانه امروز نيز باخبر شدم درختچه هاي حاشيه جاده زابل به بنجار وزابل به دوست محمد(مرز افغانستان) واين بار توسط اداره برق زابل پاك تراشي شده است.

سوال اين است كه مگر خسارات بسيار فرسايش بادي در منطقه سيستان وتعطيلي مدارس وادارات در سنوات خشكسالي وفرياد براي مهار بحران (افزايش پوشش گياهي ) را از ياد برده ايم؟ وآيا روش بهتري براي كاهش اين خسارات جز پوشش گياهي پيشنهاد شده است؟آيا مشكل احتمالي خطوط انتقال نيرو جز با پاك تراشي درختان گز چندين ساله قابل حل نيست؟آيا استقرار ومراقبت اين درختان بدون صرف هزينه و زمان بوده ؟وهزاران پرسش ديگر

نمي دانم .شايد جرم درختان و درختچه هاي بياباني انتخاب همنشيني با موجودات بي جنبه اي مثل ماست كه پاسخ خدمت بي منت آنها را با تيشه به ريشه شان ميدهيم يا...؟!

روزنامه زاهدان(شماره ۱۱۱۱ تاریخ ۲۵ بهمن ۸۶ به نقل از ايسنا:

با عنايت به برنامه ريزي معاونت گردشگري سازمان ميراث فرهنگي ، صنايع دستي وگردشگري ومكاتبات استانداري در خصوص تعيين روز ملي استان پس از بررسي مسئولان استان وصاحب نظران وجمع آوري اطلاعات، سالروز تاسيس حكومت صفاريان در سيستان به عنوان روز استان تعيين گرديد.

با عنايت به نقش تاثير گذار حكومت يعقوب ليث صفاري در فرايند ايجاد اولين شهرياري  ايران زمين كه بعد از حمله اعراب شكل گرفت وبهره گيري انديشمندانه ايشان از اتحاد ملي وانسجام اسلامي در تكوين حكومت صفاريان ونقش تاثيرگذار وي در بنيان گذاري اولين شعر پارسي واحياي زبان وخط پارسي سالروز تاسيس حكومت  صفاريان مصادف با 10 شوال 247 هجري قمري ، 30 آذر 240 هجري شمسي و12 آوريل 861 ميلادي در سيستان، روز استان سيستان و بلوچستان انتخاب گرديد  تاضمن پاسداشت اين روز براي يادآوري وصيانت از اين ميراث معنوي گرانقدر اقدامات بهينه اي صورت گيرد.

27و28 بهمن ماه سالجاری همایش علمی وبین المللی دو روزه ای در خصوص "شیرین سازی آب دریا" در تهران برگزار شده که از میان 24 مقاله ارائه شده در این همایش مقاله آقای دکتر شهریار نفیسی از جمله برگزیدگان معرفی گردیده است. نامبرده -که تحصیلکرده بیوتکنولوژی است- با حضور در برنامه گفتگوی خبری ساعت 20 شبکه 4  سیما(یکشنبه 28 بهمن) بهره گیری از میکرو ارگانیسمها را اساس کار معرفی کرد:

میکرو ارگانیسمهای نمک زی نمک را کریستاله کرده در نتیجه در حرکت اسمزی زیر زمین نمک متوقف وآب حرکت می کند ولجن تشکیل شده در زیر زمین بصورت فیلتر آب عمل میکند. با این روش شوری آب دریا (35 گرم در لیتر فعلی) به 2 تا 6 گرم در لیتر خواهد رسید ودر صورتیکه این آب را به زمین بر گردانیم باز هم با فیلتراسیون خاک میزان شوری منابع آب زیر زمینی کاهش می یابد.

مبتکر انجام این طرح را درمرحله آزمایشگاهی و اجرای محدود – در قشم با سرمایه گذاری بخش خصوصی-  موفق ارزیابی کرد.

تاکنون روش های بسیاری برای شیرین کردن آب دریا ارائه وعملی شده است اما آنچه به عنوان پاشنه آشیل همه این روش ها مطرح است هزینه تمام شده آن در مقایسه با انتقال آب از رودخانه هاست که اتفاقا توسط آقای نفیسی هم توضیحی در مورد آن داده نشد .

استان سیستان وبلوچستان حدود 300 کیلومتر ساحل آبی وصل به آبهای آزاد دارد که اتفاقا یکی از مهمترین مشکلات ساحل نشینان تامین آب شیرین قابل استفاده جهت شرب و... است. در صورتیکه امکان اجرای گسترده چنین روش هایی مقدور گردد، انقلابی عظیم در تامین معیشت و اقتصاد مردم منطقه به وجود خواهد آمد.

در پایان تذکر این نکته تلخ نیز خالی از لطف نیست که عطش جانداران وجمادات منطقه در شرایطی برقراراست که سالانه میلیونها متر مکعب آب شیرین ناشی از بارندگی های زمستانه وتابستانه(مونسون) از دسترس خارج می شود که در صورت مهار آن توجه به چنین روشهایی(استفاده از بیوتکنولوژی برای شیرین کردن آب) من باب فخر فروشی علمی به بشریت وشاید همسایگان! باشد.

پوشش بی رمق درختچه ای در امتداد جاده زابل به زاهدان حد فاصل شیله تا تاسوکی توسط اداره کل راه وترابری استان به بهانه واهی "کاهش دید وعامل وقوع تصادفات" تخریب شد.

 تخریب این پوشش در حالی صورت می گیرد که احیای دوباره آن با هزینه های بسیار به نام توسعه یادمان در حال انجام است!

منطقه موصوف که در گذشته نه چندان دور یکی از مخوف ترین گذرگاههای استان بود ( منطقه فیلم برداری فیلم سینمایی جدال در تاسوکی) وبا وزش اندک نسیمی توفانی از ماسه روان حواله رهگذران وخطوط ارتباطی می گردید پس از سیل سال 70 با تلاش منابع طبیعی با قلمه کاری وحفاظت وقرق (درمقابل چرای شتران سرگردان) بصورت منطقه تثبیت شده درآمد.امکان توسعه نتیجه بخش  این عرصه سبزحتی در سیلابهای آینده- با توجه به احداث سرریز دریاچه هامون- بسیار بعید می نمود بنابر این حفظ آن اهمیتی مضاعف یافته و تخریب آن نیز به هیچ روی مورد انتظار نبود ولی مع الاسف ودر کمال ناباوری انجام شد تا برگ زرین دیگری بر افتخارات تخریب کنندگان نهالستان چاه نیمه (در مهر ماه سال گذشته وایجاد خسارت حد اقل صد میلیون تومانی به بیت المال) باشد!

 احداث هلالی های آبگیر از جمله تجارب موفق در بیابانزدایی کشور است. این کارکه  برای اولین بار در سال 1378 با بهره گیری از نمونه های تقریبا مشابه جهانی (مشابه تانکا درهند) ودانش بومی بهره برداران حاشیه تفتان در مرتع نارون خاش در سطح 170 هکتاربا طراحی ومحاسبه ابعاد وچگونگی احداث آغاز  شد با اصلاح وبازنگری های متعدد توسعه پیدا نموده وبه عنوان الگوی قابل تعمیم در  نقاط مختلف کشور اجرا شده  بطوریکه تنها در استان سیستان وبلوچستان بیش از 30 هزار هکتار عرصه اجرای هلالیهای آبگیر  می باشد.

 هلالی آبگیر در واقع سازه ای  خاکی است که با   ادوات ساده(بیل وکلنگ) قابل احداث  است و خصوصیاتی به شرح زیر دارد.

 •         شیب عرصه احداث : ۸ تا ۲۵درصد

 •         قطر:۳متر

 •         شعاع :  ۱/۵متر

 •         عمق: ۴۰ تا۵۰ سانتیمتر

 •         عمق سرریز: ۱۵ تا ۲۰ سانتی متر

 •         حجم آبگیری : حدود ۱ متر مکعب

 •         تعداد در هکتار:  ۷۰تا ۱۰۰هلالی

مهمترین اهداف احداث این سازه را می توان افزایش رطوبت خاک ، تغییر میکروکلیمای منطقه، تقویت سفره های آب زیر زمینی، کمک به تنوع گونه ای، جلوگیری از فرسایش خاک ، جلب مشارکت مردم، ایجاد اشتغال موقت ، حفظ گونه های باارزش ، احیاء مراتع و... بر شمرد

بهتر است در مناطق با خصوصیات زیرهلالی احداث نگردد:

در مناطق با شیب کمتر از 4 وبیشتر از 30 درصد.

درمناطق مارنی ودارای شوری زیاد.

در اراضی سنگلاخی وفاقد خاک.

در مراتع دارای پوشش انبوه.

همچنین بهتر است منطقه احداث هلالی : نزدیک روستاهها باشد، بهره بردار ذینفع داشته ، منطقه یکدست بوده (با هدف منظر سازی) وامکان مراقبت ونگهداری از عرصه وجود داشته باشد.

پس از انتصاب آقای مهندس یاری (مدیر اسبق آبخیزداری استان)  به مدیر کلی منابع طبیعی اولین تغییر ایشان - از سلسله تغییرات احتمالا گسترده !!- با نصب آقای مهندس یادگارزایی به معاونت برنامه ریزی وپشتیبانی اداره کل صورت گرفت.

http://sistanbaluchestan.frw.org.ir/frmArticle_fa-IR.aspx?ID=2117&CategoryID=683