
استان سيستان وبلوچستان نه تنها رتبه اول وسعت كشور را داراست بلكه با تلاش مسئولان ،كارشناسان ودست اندركاران امور بيابان استان رتبه اول بيابانزدايي كشور را در سال 85 كسب كرده است . اين استان اگرچه با مضايق طبيعي و وغير طبيعي بسياري روبروست اما پتانسيل هاي بالقوه فراوان از جمله طيف گسترده اي از جاذبه هاي مختلف گردشگري بويژه طبيعت گردي را داراست كه در صورت برنامه ريزي صحيح وبهره برداري هوشمندانه مي تواند تامين كننده معيشت بخشي از ساكنان فقير عرصه هاي بياباني استان باشد. به بهانه 17 ژوئن( 28 خرداد) روز جهاني بيابانزدايي در ذيل اشاره اي گذرا به قابليت هاي اكوتوريستي استان به عنوان راهكار مقابله با فقر(عامل و نتيجه قطعي بروز بيابان زايي) شده است.

استان سيستان وبلوچستان در گفتار برخي بزرگان به "هندوستان كوچك" معروف است.معنی دیگر این گفته توجه به قابلیت های استان اول کشور است. ازجمله قابليت هاي استان که متاسفانه تاكنون ناديده گرفته شده شالیکاری وکشت برنج در سیستان وبلوچستان است.این شالیزارها در شهرستانهای خاش(کارواندر)- ایرانشهر(دامن)-نیکشهر(فنوج-بنت-لاشار-قصرقند)-سرباز وسراوان پراکنده اند وعمدتا زیر اشکوب درختان خرما کشت می شوند.

خبر سهمیه بندی سوخت نگرانی زیادی را در بین کشاورزان منطقه ایجاد نموده بود.سهمیه بندی بنزین تنها متوجه برخی خودروهای قدیمی وفاقد سند وموتورهای کوچک آبیاری شده اما سهمیه بندی گازوئیل تراکتورها - ایستگاههای پمپاژ وچاههای کشاورزی را نیز شامل شده وکشاورزان استان را در فشار جدی قرار داده است.سهمیه بندی غیر کارشناسی ویکسان (۳۰۰لیتر در ماه) آنهم در فصل جمع آوری محصول واوج گرما ونیاز اغلب اراضی به آب موضوع قابل توجهی است که می بایستی برای آن چاره اندیشی شود. موضوع اجرای پروژه های پیمانی بیشترین تاثیر پذیری را از این موضوع داشته به طوریکه علاوه بر ۲ برابر شدن هزینه اجاره تراکتور آبیار بر اساس اعلام مقامات شرکت نفت به ادواتی که کار پیمانی انجام دهند سوخت تعلق نمی گیرد. که بی شک با گرمای حدود ۵۰ درجه عرصه های اجرایی مشکلات بسیاری حادث شده است.
اولین همایش ملی تالاب بین المللی هامون پنجم و ششم آذرماه سال جاری در دانشگاه زابل برگزار خواهد شد.

از جملهی اهداف برگزاری این همایش، معرفی تالاب بین المللی هامون و تأکید بر نقش و اهمیت آن در توسعهی منطقه، بررسی رژیم حقوقی رودخانههای مرزی و آبهای مشترک، (با تاکید بر شرایط هیرمند)، بررسی اثرات اقتصادی و اجتماعی خشکسالی اخیر در کشور و نحوه کمکهای دولت و مشارکتهای مردمی برای هدایت و صحیح و مؤثر این گونه کمکها در آینده و فراهم نمودن زمینه مناسب برای معرفی منطقه و جلب توجه دولت محترم جمهوری اسلامی ایران به مسایل آب سیستان بویژه راهکارهای سازگاری با خشکسالی است.
شناخت فرصتها، بررسی تهدیدها و بازکاوی چالشها، تعمیق و تقویت رویکرد علمی فرایند مدیریت جامع تالابها، تحقق و توسعه پایدار (اجتماعی، اقتصادی و ...) برای بهبود کیفیت زندگی در چارچوب حفظ و احیای تالاب بین المللی هامون، بررسی رژیم حقوقی رودخانههای مرزی و آبهای مشترک (با تأکید بر شرایط هیرمند)، قوانین استراتژی حفاظت، خشکسالی و تأثیر آن بر تالاب بین المللی هامون، تأثیر فعالیتهای مدیریتی (شیلات و دامپروری) بر تالاب بین المللی هامون، گونههای مهاجم به تالاب و کنترل آن از جمله محورهای این همایش میباشد.
http://sb.isna.ir/mainnews.php?ID=News-14081
يكي از معاني "زابل" سرزمين داراي آب است اما اينك با توجه به شرایط اقلیمی و گرمای شدید ۴۰ تا ۴۵ درجه و وجود توفان های موسمی، منطقه سیستان از لحاظ آب آشامیدنی مصرفی دچار بحران شده است.
حسین كیخا فرماندار زابل، با بیان این كه این بحران جدی است، افزود: آب شهر ۱۵۰ هزار نفری زابل از چاه نیمه ها تأمین می شود و به خاطر كمبود آن، در گرمای۴۰ تا ۴۵ درجه سانتیگراد بالای صفر، مردم بخش ها و روستاهای در مدت ۲۴ ساعت شبانه روز حتی یك ساعت هم آب آشامیدنی ندارند. وی افزود: با این شرایط چگونه جایز است كه برخی مسئولان بگویند ما به مردم خدمات می دهیم.

گفتني است آب مصرفي سيستان از گودال هاي طبيعي موسوم به چاه نيمه ها تامين مي شود كه حجمي حدود ۶۶۰ ميليون متر مكعب دارند. اين مخازن در سال زراعي گذشته با "توهم" ورود سيل به منطقه تا حد زيادي تخليه گرديدند اما مجددا ورود وجريان بي رمق ورودي آب هيرمند سطح آب را به حد قابل قبولي رسانده است.شبكه آبرساني روستايي نيز در سالهاي دولت سازندگي به بعد به بهره برداري رسيده و وشهر نيز توسعه زيادي نداشته است.اما به نظر مي رسد تفكيك شهرستان زهك از زابل و رقابت مديريتي در منطقه باعث بروز برخي از اين مشكلات گرديده ،چيزي كه امام جمعه محترم زابل در خطبه هفته هاي قبل زابل به آن اشاره نمود.
وزارت نيرو بر اساس نامه شماره 700/12180 مورخ 21/2/87 توسعه بهره برداري از منابع آب دشت سراوان را ممنوع كرد.
اين ممنوعيت در حدود اربعه؛ شمال: خط الراس بادامكوه. جنوب:خطالراس ارتفاعات داباه ورنديك (حد شمالي مرز ممنوعيت سيب سوران). غرب: خط الراس ارتفاعات مورپيش.شرق:خط الراس ارتفاعات دهك اعمال مي گردد.
گفتني است دشت سراوان به همراه دشت سيب سوران از سال 78 تاكنون ممنوعيت توسعه برداشت آب دارد. ودليل آن افت سفره ذكر شده است. آگاهان محلي از جمله دلايل اين افت را واگذاري وحفر بي رويه چاهها در دهه 60 ذكر مي كنند. تنها در دشت سيب سوران با وسعت 300 هزار هكتار بيش از 405 حلقه چاه عميق ونيمه عميق،52 رشته قنات و31 دهنه چشمه وجود دارد كه به مصرف شرب حدود 40000 هزار سكنه وآبياري 9000 هكتار اراضي كشاورزي ونخيلات مي رسد.
متاسفانه با عملكرد(راندمان) بسيار پايين آبياري در اين منطقه ،وجود چاههاي بدون مجوز و برداشت بيش از حد مجاز درنتيجه افت شديد سفره آب بيم بي بهره شدن از آب زير زميني دراين منطقه مي رود كه نياز است ضمن تغيير الگوي كشت ومصرف، براي بهره برداري عاقلانه از اين منابع چاره جويي گردد.

بر اساس نامه شماره 11921//25/87 مورخ 4/3/87 مدير كل دفتر برنامه ريزي وبودجه سازمان جنگلها با عنايت به بند 28 ضوابط اجرايي بودجه سالجاري(87) انجام كليه موارد مربوط به عقد قرارداد وتعهدات ايجاد شده بايستي تا سقف 70 درصد بودجه عمراني پروژه ها باشد.
يك سوال ساده اين است كه: با توجه به كسر هزينه هاي تربيت بدني(يك درصد)، خارج از شمول(يك درصد)،امور فرهنگي(نيم درصد)، ماشين آلات سبك،ماشين آلات سنگين، ماموريت وبليط هواپيما،پذيرايي،نيروهاي خدمات شركتي،كارگران روزمزد ستاد، كارگران غير مرتبط ولي وابسته به طرح در شهرستانها! ، فعاليت ترويجي وروابط عمومي و حقوق نيروهاي قراردادي طرحي كه حدود 30 درصد اعتبارات پروژه را شامل مي شود ونيزعدم تحقق بيش از 30 درصد اعتبارات سال گذشته (ولحاظ آن در بودجه سالجاري به عنوان ديون) چه ميزان براي اجرا باقي خواهد ماند؟
براساس رونوشت نامه شماره ۳۰۹۷/۰۲۰ مورخ۸/۲/۸۷ وزير جهاد كشاورزي به استاندار یزد، رئيس سازمان جهاد كشاورزي هر استان به عنوان مدير ارشد وزارت جهاد در استان معرفي ومديران كل ومديران واحدهاي وابسته به اين وزارتخانه در سطح استان موظف به هماهنگي واجراي فعاليت هاي خود تحت نظر ايشان شده اند.
جامعيت در نگرش وتصميم گيري امر پسنديده اي است وحتي اگر در دستگاههاي وابسته به يك وزارتخانه هم انجام گيرد، گامي به پيش است.اما آنچه اين تجميع را با سوال مواجه مي كند ديدگاههاي خاص برخي روساي سازمانهاي جهاد در استانها در خصوص وظایف برخي دستگاهها از جمله منابع طبيعي است. كه در اغلب موارد از جمله واگذاري ها و حفاظت تفاوت وتضاد آشكاري دارد. الزام مديران تحت امر به انجام وظايف خارج از برنامه وغير مرتبط به وظيفه اصلي از ديگر اشكالات اين تفويض اختيار است.
پيشنهاد مي شود همزمان با این اقدام تذكري نيز در خصوص ممنوعيت الزام دستگاهها به انجام كارهاي خارج از ديدگاه كارشناسي وبرنامه هاي مصوب توسط مدير ارشد، ضميمه نامه گردد.

در سوره سبا (سوره 34 آيه 16) ميخوانيم: پس ما هم سيلي سخت و ويرانگر بر ايشان فرستاديم و بجاي آن دو باغ پرنعمت، دو باغ ديگرشان داديم كه بار درختانش تلخ، ترش، بدطعم و شوره گز و اندكي درخت سدر بود.
حضرت ابراهيم يك درخت تاماريسك كاشت(تورات 33:20)
تاماريسك يا گز، گونه اي بسيار رايج در برخي نواحي خاور ميانه است ( تاماريسك نام انگليسي گزاست و نبايد آنرا با تاماريكس كه نام جنس است اشتباه نمود). گونههاي گززيادي در دنيا وجود دارد.شايعترين گونهاي كه در اندازه خوب رشد ميكند Tamarix aphylla(گز شاهي يا گز سيستان) است. تاماريسك برگهاي فلس مانندي دارد كه به درخت شكل كاج مانند ميدهد. در طول گرماي روز، درخت نمك پس ميدهد يعني فرآيندي كه جلوي هدر رفتن آب را ميگيرد.سپس اين نمك خشك ميشود. بنابراين نمك اين گياه در طول شب، آب موجود در هوا را جذب ميكند و در صبح عمل تبخير نوعي تهويه هواي طبيعي را انجام ميدهد.شادابي درخت گز درصبحگاهان زبانزد سيستانيهاست.
به بهانه درج كامنتي از آقای حاجی حسینی
مطلبی ازدوست وهمکار عزیزم آقای مهندس حسينعلي ناروئي خندان که خلاصه جستجو درباره این گونه گیاهی در متون دینی است آورده شده .متن کامل آن در ادامه مطلب آمده است.
بهرهوري در برنامه چهارم سهم و جايگاه مهمي دارد. قرار بر اين بوده است كه 5/2درصد از رشد توليد ناخالص ملي يا به عبارتي 2/31درصد اقتصاد كشور از محل بهرهوري و بدون سرمايهگذاري جديد تامين شود.ولي متاسفانه آنچه در عمل اتفاق افتاده است، بسيار متفاوت است. يعني سهم بهرهوري در رشد اقتصادي كشور بهجاي 5/2 درصد فقط 57صدم درصد است؟! و در مقايسه با ساير كشورها متوسط رشد بهرهوري كشورهاي جهان بالغ بر 5/4 برابر ميانگين رشد بهرهوري در ايران است؟!
سهم بهرهوري در هند 42درصد، در چين 47درصد، در كرهجنوبي 43درصد، در ژاپن 53درصد، و در بنگلادش 46درصد توليد ناخالص ملي ميباشد، ولي سهم بهرهوري در ايران كمتر از 10درصد CNP است و اين يعني فاجعه؛ آن هم براي كشوري با موقعيت، امكانات، منابع، تاريخ و فرهنگي غني چون ايران!
آقاي مهندس سيد حميد كلانتري رياست سابق سازمان جنگلهاومراتع كشور ورئيس انجمن بهره وري، "مرثيه اي براي بهره وري در ايران" سروده اند كه بخشي از آن در بالا ذكر شده و متن كامل آن در آدرس زير قابل دسترسي است.
http://www.tabnak.ir/pages/?cid=11072
باتوجه به اهميت موضوع بهره وري به نظرم رسید برخي راهكارهاي افزايش بهره وري در بيابانزدايي را از دیدگاه خودم(هرچند ناقص) ارائه نمايم. بي شك انديشيدن به اين موضوع مي تواند براي هر يك از دست اندركاران مديريت منابع وامكانات كشور وظيفه اي مهم به حساب آيد. ادامه مطلب را بخوانيد.
كروكوديل موجودی زیبا و سلطان مرداب است كه با بهرهمندي از توان علمي و همچنين وجود شرايط اقليمي مناسب در جنوب کشور و بعضي نواحي براي پرورش اين موجود، ميتوان آيندهاي بسيار روشن در صنعت تكثير و پرورش آن در كشور رقم زد و ايران را بهزودي به يكي از قطبهاي صادراتي محصولات اين جانور تبديل كرد.پس از اعلام رسمي حليت پرورش کروکودیل در ايران، برخی علاقمندان پیگیر پرورش آن شده اند.هر طاقه پوست این جانور در حال حاضر ۱۰ هزار دلار قیمت دارد.
اما نکته مهم در خصوص مجوز صادرات این محصول نظارت دقیق مسئولان ذیربط و جلوگیری از شکار گونه های غیر پرورشی این "گونه در معرض انقراض" توسط سودجویان است.

سطح زير كشت نخيلات در استان بیش از ۳۵ هزار هكتار است وبيش از ۶۰ نوع خرما در استان به عمل مي آيد. مناطق ايرانشهر - نيكشهر - سرباز(پيشين)-سراوان (بويژه جالق) از مهمترين مناطق كشت اين محصولند .بیشترین سطح بارور خرما با 43 درصد به شهرستان سراوان تعلق داردوشهرستانهای ایرانشهر، خاش، نیکشهر، سرباز و چابهار به ترتیب با 23، 12، 10، 8، 3 و یک درصد سهم از سطح زیر کشت خرمای بارو استان در جایگاه بعدی قرار گرفتهاند که شش شهرستان مزبور جمعا 99 درصد سهم در سطح بارور خرما داشتهاند.
میزان تولید خرمای استان حدود 148هزار و 747 تن است که بیشترین تولید خرمای استان به شهرستان ایرانشهر تعلق دارد.به طوری که با 32 درصد سهم در تولید خرما در جایگاه نخست قرار گرفته و شهرستانهای سراوان، نیکشهر، سرباز، خاش و چابهار به ترتیب با 29، 14، 12، 9 و 3 درصد سهم در تولید استان در جایگاههای بعدی قرار گرفتهاند.
متاسفانه عدم فرآوري وبسته بندي مناسب اين محصول مانع از توانمند سازي اقتصادي كشاورزان استان شده است. كشف كاربردهاي جديد اين محصول اميد بهبود وضعيت معيشت روستائيان را افزون مي كند. خبر زير مي تواند در صورت تاييد اميد بخش باشد.
عصاره خرما از رشد ميكروبي و پوسيدگي دندان جلوگيري مي كند.
به گزارش ايسنا، گروهي از پژوهشگران دانشگاه هاي علوم پزشكي آزاد شيراز، ياسوج و كازرون با بررسي اثر عصاره خرما بر رشد ميكروب ( استرپتوكوك ميوتنس) درمحيط آزمايشگاهي دريافتند: افزودن عصاره خرما به محيط كشت از رشد اين نوع ميكروب جلوگيري مي كند. پژوهشگران با توجه به اين بررسي، معتقدند: خرما ماده غذايي پيشگيري كننده از ايجاد پوسيدگي است. گفتني است، با توجه به قند موجود درخرما، براي كاربرد عملي اين يافته ها به پژوهشهاي بيشتري درحيوانات آزمايشگاهي و انسان ، نياز است.
http://www.isna.ir/Main/NewsView.aspx?ID=News-1135866&Lang=P
درمنه یکی از معروفترین گونه های مرتعی ایران واز جمله استان سیستان وبلوچستان می باشد که گستره آن کل استان را شامل می گردد. استفاده دارویی از درمنه با توجه به اسانس قوی آن از گذشته های دور مورد تایید بوده است اما اخیرا دانشمندان ایرانی به خواص آنتی مالاریایی آن پی برده اند. درمنه افشان( Artiemisia diffusa) يكي از انواع گونه هاي درمنه است كه در اين خصوص مورد آزمايش قرار گرفته است.
با ثابت شدن اثر آنتيمالاريايي اين ماده زمينه استفاده از آن در توليد داروهاي مقابله با اين بيماري خطرناك كه سالانه جان هزاران هزار كودك آفريقايي را ميگيرد، فراهم می شود.

http://www.iran-newspaper.com/1387/870231/html/iraneconomic3.htm#s851598
وزیر محترم جهاد کشاورزی نیز سخن از اجاره زمین در آفریقا برای تولید محصولات کشاورزی(حمایت از کشاورزان؟) می دهد وگرانی محصولات را متوجه رسانه ها می داند.
http://www.noandish.com/com.php?id=16195
وزیر نیرو نیز مدعی عدم پیش بینی خشکسالی توسط هواشناسی شده است.

رئیس مرکز ملی اقیانوس شناسی نسبت به وقوع سونامی در سواحل دریایی کشور هشدار داد و خواستار تشکیل کارگروه ویژه مخاطرات دریایی در سازمان مدیریت بحران کشور و راه اندازی مرکز هشدار مخاطرات دریایی کشور شد.
دكتر وحيد چگيني در گفتگو با خبرگزاري مهر با بیان اینکه اقیانوس هند فاقد سامانه هشدار سونامی است، گفت: در اسناد و منابع رسمی 2 منبع برای تولید سونامی در حوزه اقیانوس هند معرفی می شود که یکی در سوماترا و دیگری در مکران است و طول گسل مکران زیاد و قریب به 900 كيلومتر است. اگر سونامی در مکران باشد مردمی که در سواحل خلیج فارس زندگی می کنند چندان تحت تاثیر نخواهند بود اما کل منطقه ساحلی دریای عمان از تنگه هرمز تا انتهای سیستان و بلوچستان را در برمی گیرد.
سونامی موج بلندی است که در اثر عواملی نظیر لرزه های دریایی، زمین لغزه و فوران آتشفشان های زیردریایی به وجود می آید. دوره تناوب این موج از چند دقیقه تا حدود یک ساعت است و بیشتر سونامی ها در سواحل کشورهایی نظیر ژاپن در اثر زلزله زیردریایی به وجود می آیند و بزرگی سونامی ها رابطه نزدیکی با شدت زلزله دارد و می توانند طول اقیانوس را با سرعتی بیش از 800 کیلومتر بر ساعت طی کنند.