پروژه های اجرایی کنترل فرسایش بادی سیستان می تواند بسته به میزان امکانات و تغییر شرایط اهداف زیر را پیگیری نمایند.

-         تثبیت ماسه ها در نقاط غیرمسکونی و کم خطر

-         مجتمع ساختن ماسه های روان برای انجام عملیات تثبیتی لازم

-         انحراف ماسه های روان از مسیر حرکت به سمت روستاها و تاسیسات اقتصادی و زیستی

-         افزایش تراکم پوشش گیاهی و جلوگیری از اثرات مخرب باد بر عرصه های لخت منطقه

-         کمک به حفظ رطوبت در منطقه با کشت گونه های درختی و درختچه ای

-    تامین علوفه قابل بهره برداری در مواقع بحرانی با افزایش پوشش مرتعی با بهره گیری از رطوبت احتمالی

-         مراقبت و حفاظت از منابع گیاهی موجود در منطقه

-         کمک به معیشت روستائیان با مشارکت دادن آنان در اجرای طرح و ایجاد اشتغال موقت برای آنان

-         آموزش شیوه های برخورد با بحرانهایی چون خشکسالی و فرسایش بادی.

-         استحصال آب وتامین رطوبت لازم جهت افزایش پوشش گیاهی منطقه.

.با جمع بندی مجموعه اطلاعات ،همچنین نظرات کارشناسی ودیدگاههای مردمی مهمترین عواملی که منتج به  فرسایش بادی منطقه گردیده است  را می توان در دو بخش طبیعی وانسانی (انسان ساخته)خلاصه کرد . مهمترین دلایل طبیعی عبارتند از:

-         قرار گرفتن منطقه در اقليم خشك وبياباني

-         حادث شدن خشكسالي هاي پي درپي در منطقه

-         بادخيز بودن منطقه(وزش باد 120 روزه سيستان)

-         وجود يك عرصه فرسايش پذير وسيع (بستردرياچه  وكف رودخانه ها در خشکسالی).

-         عدم وجود موانع طبيعي نظير كوه ،تپه وپوشش گياهي مناسب.

-         وجود اراضي شور ،باير وفرسايش پذير در بالادست مناطق مسكوني منطقه.

منطقه سیستان دومین روز تاریکی وتعطیلی (بر اثر وزش توفان ماسه) را پشت سر می گذراند.این توفانها که در همه این سالها جریان داشته امسال وبویژه این روزها ابعاد هراس انگیزی یافته بگونه ای که طی ۴۸ ساعت گذشته شهر زاهدان با فاصله بیش از ۲۰۰کیلومتری از سیستان نیز غبار آلود است.

جنگل‌زدايي،‌ تخريب مراتع و توسعه‌ي بي‌ضابطه اراضي كشاورزي، ‌تخليه پساب‌هاي آلوده صنايع و زهكش‌هاي كشاورزي به رودخانه‌ها و تالاب‌ها، ‌آلودگي سفره‌هاي آب زيرزميني با انواع آلودگي‌هاي صنعتي و شهري به‌ويژه دفع زباله‌هاي بيمارستاني، ‌سدسازي‌هاي بي‌رويه،‌ جاده‌سازي‌هاي غيراصولي،‌ انقراض گونه‌های جانوری، كم‌رونق شدن و از بين رفتن مزارع كشاورزي و افزایش بیماری‌های ناشی از آلودگی هوا، ‌آب و خاك و... همه و همه نگراني‌هاي جامعه‌ي مدني كشور را افزايش داده است؛ نگراني‌هايي كه متأسفانه پاسخِ وزيران و مديران مربوطه را هم در پي نداشته است.

http://www.noandish.com/com.php?id=17737

آقای دکتر فیاض زاهد استاد درس "انقلاب اسلامی وریشه های آن" در دانشگاه گیلان از جمله معدود اساتید توانمند - دانشمند و با تعهد دوره دانشجویی من بود که بسیاری از کلاس هایش با شرکت  پرشکوه دانشجویانی برگزار می شد که علاقمند به چالشگری در علوم انسانی بودند. نوشته زیر در خصوص استان سیستان وبلوچستان اگر چه (به جز بعد تاریخی اشاره شده در آن ) جای بحث ونکته گیری فراوان دارد لیکن بدلیل توجه به استان در میان هیاهوی توجه به مرکز قابل تقدیر وتوجه است.  

سيستان و بلوچستان يكي از مهم‌ترين مناطق مرزي و از مواريث كهن تاريخ ايرانيان است. اين سرزمين تاريخي كهن و قدمتي سترگ دارد. از زمان استقرار اولين دولت‌هاي آريايي در ايران و هند، سيستان و بلوچستان نقش مهم خود را در تاريخ ايران ايفا نموده است. اين سرزمين جدا از نقش استراتژيك در دولت‌هاي پيش از اسلا‌م و پس از آن در بسياري از ايام نقطه تعاطي و تلا‌قي ايران و توران بوده است. سيستان و بلوچستان از منظر هويت نيز نقش بي‌بديلي دارد. عمده‌ترين داستان‌هاي اساطيري ايران در اين منطقه شكل گرفته است. رستم قهرمان اسطوره‌اي ايرانيان به اين منطقه تعلق دارد. رستم در دفع خطر از ايران و طراحي سياسي نقش مهمي داشته است. همان نقشي را كه زيگفريد، آشيل و هركول در تاريخ اروپا دارند. ‌ در تاريخ اسلا‌م نيز اين منطقه داراي اهميت فراواني است.اين منطقه ايراني و بخشي از هويت تاريخي و ملي ما است. به هوش باشيم تا با سياست‌هاي غيرمنطقي ناخواسته آب به آسياب دشمنان ايران نريزيم.

بر بزرگان اين استان تاريخي هم فرض است كه در مقابل حركات افراطي و غيرانساني واكنش نشان دهند. خشونت تنها دايره خشونت را افزايش داده عرصه را از خردمندان ستانده و به دست عربده‌كشان خواهد داد. در هياهو صداي سيستان و بلوچستان به گوش نخواهد رسيد. ‌

فصل برداشت خرما در استان بویژه سراوان از اواسط مرداد شروع وتا پایان شهریور ادامه می یابد. این فصل به "فصل هامین "موسوم است. امسال فصل هامین همزمان با ریزش بارانهای تابستانه(مونسون) گردیده که اگر چه خوشحالی برخی کشاورزان را باعث شده اما برای نخل داران خسارت زاست. بارندگی در این فصل باعث ترش شدن (آبگرفتگی وفساد) خرما می شود. ضمن اینکه بیم سیل و از بین رفتن نخیلات (چون سال گذشته که در منطقه جالق سراوان اتفاق افتاد) نیز وجود دارد.

باافزايش بهاي انرژي دربازارهاي جهاني و ارتقاي سطح آگاهي هاي عمومي به مساله حفاظت از محيط زيست و استفاده از انرژي هاي پاکيزه و سازگار با محيط زيست ، گرايش به بهره گيري از نيروي باد براي توليد برق روبه افزايش رفته است .- البته استفاده از انر‍ژي باد اولين بار با احداث اسيابهاي بادي به نياكان ما (سيستانيها) نسبت داده مي شود يعني همان چيزي كه افتخار آن به نام هلنديها بعنوان كشور آسيابهاي بادي ثبت شده است. - نيروگاه هاي بادي بر خلاف نيروگاه هاي خورشيدي که فقط در طول روز و زماني که خورشيد در آسمان است فعال هستند، مي توانند به طور 24 ساعته کار کرده و انرژي توليد کنند. عمر تاسيسات يک نيروگاه بادي بين 20 تا 30 سال برآورد شده ، اما گفته مي شود که از بنيادهاي بتوني آن مي توان تا حدود 50 سال استفاده کرد و به همين دليل اين امکان وجود دارد که بر روي يک بنياد تا دو بار نيروگاه بادي نصب کرد. کارشناسان مي گويند، در ميان انرژي هاي نوين ، نيروگاه بادي يکي از مقرون به صرفه ترين انرژي ها از ديدگاه مالي است و مدت ساخت آن نيز زمان زيادي نمي برد.
هم‌اكنون در جهان حدود 95 هزار مگاوات برق از راه سيستم انرژي بادي توليد مي‌شود. آلمان با 22 هزار مگاوات در صدر کشورهاي توليد کننده برق از انرژي بادي است و آمريکا، اسپانيا، هند، چين، دانمارک به ترتيب با 16، 15، 8، 6 و 3 درصد در رديف‌هاي بعدي قرار دارند.

در كشور ما نيز دو نيروگاه در استانهاي گيلان (منجيل) وخراسان رضوي(بينالود)درحال بهره برداري است. وبر اساس تبليغات صورت گرفته بناست  نيروگاههاي ديگري  از اين نو ع در استان سيستان وبلوچستان احداث گردد. مناطق زيادي از شهرستانهاي چابهار -ايرانشهر -سراوان ومنطقه سيستان مستعد احداث اين نيروگاهها هستند . در استان ما بويژه منطقه سيستان در بين ۶۰ ايستگاه هواشناسي كشور بيشترين پتانسيل انرژي بادي را داشته است. اميد كه با توسعه انرژي هاي پاك شاهد پيشرفت صنايع -كاهش آلودگي و صرفه جويي حامل هاي انرژي (و قطع قطعي برق) باشيم.
http://www.tabnak.ir/pages/?cid=14901

http://www5.irna.ir/View/FullStory/?NewsId=85013

وزش توفان از ابتداي هفته ونا اميدي از ورود آب به هيرمند(حداقل تا اواسط پاييز) در شمال استان در حالي عرصه را بر مردم تنگ كرده كه در جنوب استان بارندگي هاي خوبي را شاهديم. همكاران از شهرستانهاي ايرانشهر وخاش با ذوق زدگي خبر آبگيري هلاليهاي آبگير وعرصه هاي نهالكاري را اعلام نمودند كه جاي شكر گذاري است.

آرتمیا (به انگلیسی: Artemia) جانداری است سخت‌پوست وبکر زا که در آب‌های شور زندگی می‌کند. دریاچه ارومیه در ایران، یکی از غنی‌ترین منابع آرتمیا در جهان شمرده می‌شود.

این مزیت می تواند به عنوان فرصت اقتصادی واشتغال مناطق بیابانی به حساب آید.

بناست پروژه‌اي براي پرورش و تكثير آرتميا در يكهزار و ‪ ۵۰۰هكتار از اراضي لم يزرع درياچه اروميه به مورد اجرا گذاشته شود. جهاد كشاورزي آذربايجان شرقي با اعلام اينكه بازگشت سرمايه هر پروژه۲۲ ‪ هكتاري دو سال خواهد بود، تصريح كرده‌است: هزينه‌هاي جاري در اين پروژه ۴۹۵ ‪ ميليون ريال برآورد شده است. استحصال سالانه ‪ ۱۵۰تن بيومس به عنوان مكمل غذايي در توليد خوراك آبزيان و فروش آن به بهاي يكهزار و ‪ ۲۰۰ميليون ريال از ويژگي‌هاي ديگر پروژه فوق عنوان شده است.آرتمیا در صنایع پرورش میگو و ماهی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

ویژگیهای ضروری برای پرورش آرتمیا که ممکن است علاوه بر دریاچه ارومیه در برخی تالابها و رودخانه های داخلی فراهم باشد بر اساس نامه ۵۲۵۴ مورخ ۸/۵/۸۷دفتر امور بیابانبه شرح زیر عنوان شده است :

وجود آب با شوری بیش از ۹۰۰۰۰ میکروموس اسیدیته ۹ وسختی ۱۰

وجود دائمی آب وعدم خشک شدن آبگیر

وجود اراضی کافی در حد حداقل ۱۰۰هکتار برای احداث تاسیسات جانبی.

http://www.sabzineh.org/archive/5-6/tafrikh-siste-artemia.pdf

 http://www.sabziran.ir/index.php?action=news&nid=1195

 تصوير اين پست برگرفته از وبلاگ ديده بان محيط زيست ايران مي باشد.

برنامه گفتگوي خبري  شبكه 2 سيما در تاريخ 12 مرداد ماه(پريشب) به موضوع گردوغبار استان خوزستان اختصاص داشت. موضوعي  كه سالهاست انتظار انجام آنرا در مورد توفانهاي بي سابقه سيستان داريم ودر آينده نيز انتظار انجام آن نمي رود.

اما بر فرض (محال) انجام آن سوالات مطرح در آن برنامه درج مي شود تا مسئولين براي پاسخ آن آمادگي داشته باشند. بنده نیز سعی خواهم کرد در پست های بعدی پاسخ های مرتبط را فراهم نمایم.اگر چه كه بسياري از اين سوالات بويژه در خصوص ...!؟ بي پاسخند!

-         دلايل پديده گرد وخاك در سيستان ؟

-         ميزان وقوع ساليانه وماهانه پديده در سال ،بلند مدت ونسبت ساليان اخير به بلند مدت؟

-         منشا گرد وغبار كجاست؟

-         ميزان آن چند برابر حد مجاز (از نظر آلودگي هوا) بوده است؟

-         آيا اين پديده قابل پيش بيني بوده است؟

-         آيا اين پديده قابل پيش گيري بوده است؟

-         عوامل ايجاد آن تا چه ميزان طبيعي وتا چه ميزان انساني است؟

-         چه تحقيقاتي در خصوص اين پديده انجام شده؟

-         ميزان عناصربيماريزا وانواع بيماريهاي مرتبط به آن كدامند؟

-         چه اقداماتي (اطلاع رساني،آموزشي،مديريتي ،اجرايي) انجام شده؟

-         مشكلات كنترل بحران چيست؟

-         نيازهاي اجرايي از نظر سطوح مورد نياز اجرا،امكانات،اعتبارات،زمان،هماهنگي و... كدامند؟

-    در مواقع بحران چه كار خاصي(هشدار،توزيع اقلام خوراكي،اقلام بهداشتي،توزيع ماسك،سهميه سوخت فوق العاده،توزيع شير و... انجام شده است؟

-         چه بايد كرد؟؟؟؟؟

توفان هاي سيستان كه طي هفته گذشته اندكي آرام گرفته بود از بعد از ظهر پنجشنبه دوباره شدت گرفت بطوريكه امروز(دوشنبه ۱۴مرداد۸۷) شهر زابل وروستاههاي منطقه سيستان در تاريكي به سر مي برند.

   منطقه سيستان از جمله مناطق باد خيز كشور است بطوريكه طي برآورد صورت گرفته از شدت پتانسيل باد در ۶۰ ايستگاه هواشناسي كشور ،ايستگاه زابل بيشترين مقدار فراواني وسرعت  را به خود اختصاص داده است. اين منطقه همچنين در منابع علمي معتبر بين المللي با ميانگين تعداد7/80 روز در سال طي يك دوره پنجساله رتبه دوم وقوع طوفانهاي ماسه اي در قاره آسيا را دار بوده است . توضيح اينكه: رتبه اول مربوط به منطقه آمودريا با 102 روز بوده اما در سنوات خشكسالي اخير تا ۱۸۰ روز طوفاني در سال از سيستان گزارش شده است!!!

 مساحت بيابانها وماسه زارهاي سيستان  ۳۷۷۳۴۰  هكتار مي باشد. تعدادکانونهای بحرانی فرسايش بادي  آن قبل ازخشکسالی سه کانون میانکنگی،شیله وجزینک  با وسعت ۲۹۲۰۰۰هكتار بوده  كه علاوه برآن با وقوع خشكسالي  کل سطح دریاچه هامون که بيش از 500هزارهکتار  مي باشد  نیزمحل برداشت وحمل ماسه به طرف شهرزابل وروستاها شده  وبه اين سطح اضافه گرديده است. .ادامةخشکسالی به مدت 10 سال وباشدت ودامنه فعلی بی سابقه بوده است.خشک شدن رودخانه هیرمندبا دبی متوسط71مترمکعب درثانیه وخشک شدن هامون به عنوان شانزدهمین تالاب بین المللی،منابع رطوبي و تولید رابه شدت کاهش داده و وقوع توفانهايي كه بعضا به سرعتي معادل ۱۴۷ كيلومتر در ساعت نيز رسيده شرایط بحرانی را درمنطقه حاکم نموده است.

وزش طوفان در سیستان علی رغم مشکلات زیست محیطی - اقتصادی واجتماعی - بهداشتی وحتی روانی آن به موضوعی عادی وطبیعی برای  کشور( بخوانید مسئولان)تبدیل شده اما در حوادث مشابه بدلیل پی گیری "مسئولانه"مسئولان استانی وملی حداقل توجه به  مسئله  اهمیتی در خور یافته است خبر زیر را بخوانید:

"مدير كل حفاظت محيط زيست خوزستان گفت: سازمان انرژي اتمي ايران كيفيت ذرات گرد و خاك در خوزستان را از نظر آلودگي به عناصر خطرناك بررسي مي‌كند.محمودي‌راد در گفتگو با فارس اظهار داشت: با توجه به حساسيت موضوع و نگراني مردم خوزستان از آلوده بودن ذرات گرد و خاك‌ و به منظور دقت بيشتر در اين زمينه، نمونه‌اي از گرد و خاك جمع‌آوري شده به سازمان انرژي اتمي ايران ارسال شده است. محمودي‌راد با بيان اينكه بررسي‌هاي اداره محيط زيست خوزستان از گرد و خاك‌ها، وجود هرگونه مواد يا عناصر راديو اكتيو و خطرناك را رد كرد. " 

 نقل این خبر به معنی عدم اهمیت موضوع در استان خوزستان نیست بلکه تاکید لزوم انجام اینگونه تحقیقات در همه جای کشور است .اشاره اینکه:در حالی که در سیستان بیش از ۱۸۰ روز طوفانی در سال(طی دوره خشکسالی) را شاهد بوده ایم اما مع الاسف پرداختن به موضوع طوفان آن بسیار کمتر از وقوع طوفان حداکثر ۵ روزه در خوزستان (بر اساس مصاحبه مدیر کل ستاد حوادث ... استان مذکور با شبکه خبر) بوده است.

درياچه هامون آخرين نفس‌هاي خود را كشيد و كاملا خشك شد. ‌اين اتفاق از اوايل سال‌جاري قابل پيش بيني بود، ولي مردم و مسئولان  اميدوار بودند با بارش ‌باران در كوه‌هاي هندوكش، آورد اين آب به هامون سرازير شود. اما اميدها محقق نشد و ‌هامون از دست رفت.

تالاب هامون از لحاظ اقتصادي براي ساكنان سيستان اهميت فراواني دارد و ازنظر ‌زيست محيطي نيز منبعي عظيم و مهم به شمار مي‌رود. منطقه حفاظت شده هامون، به علت قرارگرفتن ‌در مركز مـنـاطـق كـويـري و نـيـمـه‌كـويري كشورهاي ايران و افغانستان، در حقيقت تنها مأمن زيست پرندگان ‌مهاجر در شرق كشورمان محسوب مي‌شود."‌ گفتني است، وسعت كل هامون‌ در زمان پرآبي 5660 كيلومترمربع است كه از اين مقدار 3820 كيلومترمربع متعلق به ‌ايران است. با اين اوصاف، درياچه هامون وابسته به رودخانه هيرمند است واين وابستگي باعث شده تا ‌هرگونه نوسانات در ميزان آب آن، مشكلاتي را براي كل سيستم به وجود آورد. قطع جريان آب هيرمند به مرز ايران، كمبود باران و در نهايت خشك شدن بخش‌هايي از هامون، باعث كاهش ‌مهاجرت پرندگان به اين درياچه شده است. درحال حاضر نجات هامون‌ها تنها بستگي به يك بارندگي سيلآسا در حوزه آبخيز آن يعني كشور افغانستان و ارتفاعات هندوكش دارد.

http://www.aftab-yazd.com/textdetalis.asp?at=7/27/2008&aftab=8&TextID=54508